MENU

Gốc > Bài viết > KIẾN THỨC SINH HỌC > SINH HỌC 12 > Lý thuyết CB, NC >

Mở rộng nguyên lý Hardy-Weinberg - Các gene liên kết trên X

Trong trường hợp các gene liên kết với giới tính, tình hình trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Ở giới đồng giao tử, mối quan hệ giữa tần số allele và tần số kiểu gene tương tự như một gene autosome(gen trên NST thường), nhưng ở giới dị giao tử chỉ có hai kiểu gene và mỗi cá thể chỉ mang một allele. Để cho tiện, ta xét trường hợp giới dị giao tử là giới đực. Bây giờ ta xét hai allele  A1 và A2 với tần số tương ứng là p và q, và đặt các tần số kiểu gene như sau:                                                      

Giới cái                       Giới đực

            Kiểu gene:       A1A1      A1A2     A2A2      A1       A2

            Tần số    :           P            H           Q        R        S

      Theo nguyên tắc, ta xác định được tần số của một allele (ví dụ A1):

            - ở giới cái (pc):             pc =  P + ½H

            - ở giới đực (pđ):            pđ =  R

            - chung cả quần thể ():   = ⅔ pc + ⅓ pđ   

      Lưu ý: Mỗi con cái có hai nhiễm sắc thể X và mỗi con đực chỉ có một X; vì tỉ lệ đực : cái trên nguyên tắc là 1:1, cho nên 2/3 các gene liên kết giới tính trong quần thể là thuộc về giới cái và 1/3 thuộc về giới đực. Vì vậy, tần số của các allele A1 trong cả quần thể là: = ⅔ pc + ⅓ pđ.

      Rõ ràng là các tần số allele ở hai phần đực và cái là khác nhau, do đó quần thể không ở trạng thái cân bằng. Trong khi tần số allele trong cả quần thể không thay đổi qua các thế hệ, nhưng sự phân phối các allele giữa hai giới có sự dao động khi quần thể tiến dần đến sự cân bằng. Điều này được chứng minh như sau. Theo quy luật liên kết gene trên X, các con đực nhận các gene liên kết giới tính chỉ từ các cơ thể mẹ, vì vậy pđ ở thế hệ con bằng với pc ở thế hệ trước; các con cái nhận các gene liên kết giới tính đồng đều từ cả hai bố mẹ, vì vậy pc ở thế hệ con bằng trung bình cộng của pđ và pc ở thế hệ trước. Nếu dùng dấu phẩy trên đầu để chỉ tần số allele thế hệ con, ta có:        

p’đ = pc

p’c = ½(pc + pđ)

      Từ đây xác định được mức chênh lệch hay là hiệu số giữa các tần số allele của hai giới:  p’c – p’đ =  ½(pđ + pc) - pc =  – ½(pc - pđ)

      Nghĩa là, hiệu số của các tần số allele giữa hai giới ở thế hệ con bằng một nửa hiệu số của các tần số allele giữa hai giới ở thế hệ bố mẹ của nó, nhưng ngược dấu. Như vậy, sự phân bố các allele giữa hai giới có sự giao động theo quy luật sau: Cứ sau một thế hệ, mức chênh lệch đó giảm đi một nửa và như thế quần thể tiến dần đến trạng thái cân bằng cho đến khi các tần số gene ở hai giới là cân bằng nhau, nghĩa là  pc =  pđ = .


Nhắn tin cho tác giả
Bùi Đình Đường @ 20:45 12/08/2009
Số lượt xem: 4052
Số lượt thích: 0 người
No_avatar

Em cảm ơn thầy nhiều !

Nếu em tính như sau thì có đúng không?

Gọi p là TSTĐ của alen A, q là TSTĐ của alen a

TSTĐ của alen a ở giới đực là q, còn ở giới cái sẽ là q bình phương

Avatar
Như vậy thì không đúng được. Nếu như vậy thì chỉ mới xét là ở giới cái có một KG. Trong khi đó, giới cái có 3 KG
Avatar

Thầy Đường giúp tôi cách chèn các banner quảng cảo vào hai bên như trang của thầy được không? Cảm ơn thầy nhé. Chúc thầy một năm học mới đạt nhiều thành tích mới

 

Avatar
Thầy dùng đoạn code tôi giới thiệu trong mục Thủ thuật là có thể chèn được thôi.
Avatar
Cảm ơn thầy! nhưng chèn vào đâu ạ?
Avatar
Thầy có thể tạo các khối chức năng để chèn. Trong mục Giao diện.
Avatar
Cảm ơn thầy Đường! Tôi đã làm thành công rồi.
Avatar
Chào Thầy Đường, thầy Bước ! Chúc ngày cuối tuần vui vẻ. Mời sang nhà Mẫn tham quan
Avatar
Trang của thầy có nhiều tư liệu quý thật đấy. Tôi xin phép sử dụng chức năng liên kết để up một số tài liệu lên trang của tôi nhé, mục đích là tạo điều kiện cho đồng nghiệp tham khảo. Chắc thầy đồng ý? Hy vọng tôi sẽ được học hỏi nhiều ở thầy về lĩnh vực tin học đó.
Avatar

Nhận lời đề nghị của thầy về việc trao đổi logo liên kết. blog Hóa Họcblogtinhoc

Sau đây là liên kết blog hóa học và blogtinhoc

<embed type="aapplication/x-shockwave-flash" pluginspage=
"http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" src=
"http://d.violet.vn/uploads/resources/92/0.blogtinhoc1.swf" name=
"Auto_Generator_HTML_Code_By_karate_hn1984" width="180" height=
"60">
<embed type="aapplication/x-shockwave-flash" pluginspage=
"http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" src=
"http://d.violet.vn/uploads/resources/92/0.hoahoc1.swf" name=
"Auto_Generator_HTML_Code_By_karate_hn1984" width="180" height=
"60">
 

 

 
Gửi ý kiến