MENU

Gốc > Bài viết > KIẾN THỨC SINH HỌC > SINH HỌC 11 >

CÂU 1. Thế nào là chuyển hoá vật chất ?

Mỗi cơ thể sống luôn luôn có sự trao đổi vật chất với môi trường. Trao đổi chất ngừng lại thì cơ thể sẽ chết. Kết quả của qúa trình trao đổi chất làm cho cơ thể sống, tồn tại và phát triển. Quá trình chuyển hoá vật chất bao gồm những quá trình trung gian với nhiều phản ứng phức tạp, mỗi phản ứng là một mắt xích của một trong hai qúa trình cơ bản của chuyển hoá vật chất là đồng hóa và dị hóa.

1. Đồng hóa là qúa trình biến đổi những chất lấy từ môi trường vào, tổng hợp chúng thành những chất sống của cơ thể và tích luỹ năng lượng. Thực vật hút nước và khí cacbonic từ môi trường hấp thụ năng lượng ánh sáng tổng hợp thành các chất hữu cơ khác nhau, trước hết là các gluxit đơn giản. Động vật và người ăn thức ăn, biến đổi các chất hữu cơ của thức ăn (gluxit, lipit, protein) từ các nguồn khác nhau (thực vật, động vật, vi sinh vật) thành các chất hữu cơ (gluxit, lipit, protein) đặc hiệu của cơ thể. Qúa trình này bao gồm chủ yếu những phản ứng tổng hợp, đó là những phản ứng thu năng lượng.


2. Dị hóa là qúa trình phân giải các chất hữu cơ trong cơ thể và giải phóng năng  lượng cung cấp cho các hoạt động sống và đào thải các chất cặn bã ra ngoài.
Quá trình dị hóa bao gồm các phản ứng phân giải các chất hữu cơ có nguồn gốc từ thức ăn hay từ kho dự trữ nội bào. Qúa trình dị hóa bao gồm hàng loạt phản ứng khác nhau: oxy hóa – khử, thủy phân, chuyển nhóm, tách nhóm…. Trong qúa trình phân giải các chất hữu cơ, đặc biệt trong qúa trình oxy hóa – khử có nhiều năng lượng được giải phóng dưới dạng nhiệt, một phần được tích luỹ trong các liên kết hóa học để sử dụng trong phản ứng tổng hợp, các hoạt động sinh lý như: vận động, cảm ứng, vận chuyển chủ động các chất, phát quang sinh học, co cơ, sự hấp thu bài tiết, sự dẫn truyền xung động thần kinh. Sản phẩm cuối cùng của quá trình dị hóa là CO2, H2O, NH3…
Đồng hóa và dị hóa là hai quá trình đối lập nhưng lại thống nhất với nhau trong qúa trình trao đổi chất của cơ thể. Trong mỗi tế bào chúng xảy ra đồng thời và liên quan mật thiết với nhau. Năng lượng giải phóng trong qúa trình dị hóa được sử dụng trong các qúa trình tổng hợp. Các sản phẩm trung gian tạo thành trong dị hoá cũng được dùng làm nguyên liệu cho qúa trình tổng hợp các chất hữu cơ. Mặt khác, các chất được tổng hợp trong đồng hóa lại được sử dụng trong dị hóa.
 

 

 

 


Nhắn tin cho tác giả
Bùi Đình Đường @ 15:22 11/08/2009
Số lượt xem: 1340
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến